سامانه کارت پرواز هوشمند فرودگاه (Smart Boarding Pass System)
سامانه کارت پرواز هوشمند یکی از مهمترین فناوریهای تحول دیجیتال در صنعت هوانوردی است که با هدف تسهیل فرآیند پذیرش مسافر، کاهش زمان انتظار، افزایش امنیت، حذف فرآیندهای کاغذی و ارتقای کیفیت خدمات فرودگاهی طراحی و پیادهسازی شده است. این سامانه با بهرهگیری از فناوریهای روز دنیا، امکان صدور، مدیریت، اعتبارسنجی و استفاده از کارت پرواز بهصورت کاملاً الکترونیکی را فراهم میکند و نقش مهمی در توسعه فرودگاههای هوشمند (Smart Airports) و ارائه خدمات بدون تماس (Contactless Services) دارد.
در گذشته، کارت پرواز بهصورت کاغذی و تنها پس از مراجعه حضوری مسافر به کانتر پذیرش شرکت هواپیمایی صادر میشد. این فرآیند علاوه بر صرف زمان، موجب افزایش ازدحام در ترمینالها، مصرف کاغذ و افزایش هزینههای عملیاتی میشد. سامانه کارت پرواز هوشمند با حذف بسیاری از این مراحل، امکان دریافت کارت پرواز از طریق وبسایت شرکت هواپیمایی، اپلیکیشن تلفن همراه، کیوسکهای سلفسرویس، دستگاههای خودکار پذیرش و حتی کیف پول دیجیتال (Digital Wallet) را فراهم کرده است.
در این سامانه، پس از انجام فرآیند خرید بلیت و تکمیل اطلاعات مسافر، امکان انجام پذیرش آنلاین (Online Check-in) در بازه زمانی تعیینشده توسط شرکت هواپیمایی فراهم میشود. پس از تأیید اطلاعات، سامانه بهصورت خودکار کارت پرواز دیجیتال را صادر میکند. این کارت شامل اطلاعاتی نظیر نام و نام خانوادگی مسافر، شماره پرواز، شرکت هواپیمایی، تاریخ و ساعت پرواز، شماره صندلی، شماره گیت، ترمینال، کلاس پروازی، مقصد، کد رزرو (PNR)، شماره بلیت و بارکد دوبعدی (QR Code یا PDF417 Barcode) است.
بارکد درجشده بر روی کارت پرواز، شناسه اصلی مسافر در طول فرآیند سفر محسوب میشود و در تمامی مراحل از جمله ورود به ترمینال، تحویل بار، کنترل امنیتی، کنترل گذرنامه، ورود به سالن انتظار، گیت خروج و سوار شدن به هواپیما توسط اسکنرهای هوشمند قرائت و اعتبارسنجی میشود. این فرآیند ضمن افزایش سرعت ارائه خدمات، احتمال بروز خطاهای انسانی را به حداقل میرساند.
یکی از مهمترین مزایای سامانه کارت پرواز هوشمند، امکان استفاده از کارت پرواز موبایلی (Mobile Boarding Pass) است. در این روش، مسافر نیازی به چاپ کارت پرواز ندارد و تنها با نمایش بارکد موجود در تلفن همراه، ساعت هوشمند یا کیف پول دیجیتال خود، تمامی مراحل کنترل و سوار شدن را طی میکند. این فناوری علاوه بر کاهش مصرف کاغذ، موجب افزایش سرعت عبور مسافران، کاهش هزینههای عملیاتی و حمایت از سیاستهای زیستمحیطی میشود.
سامانه کارت پرواز هوشمند با سامانه پذیرش مسافر (Departure Control System - DCS)، سامانه اطلاعات پرواز (FIDS)، پایگاه داده عملیات فرودگاهی (Airport Operational Database - AODB)، سامانه مدیریت بار (Baggage Handling System - BHS)، سیستم کنترل گیتهای خروج (Boarding Gate System)، سامانه کنترل امنیتی فرودگاه و سامانههای کنترل گذرنامه بهصورت کامل یکپارچه است. این ارتباط موجب میشود تمامی اطلاعات پرواز، تغییرات گیت، تغییر زمان پرواز، وضعیت پذیرش، اطلاعات بار و وضعیت سوار شدن مسافر بهصورت لحظهای در تمامی سامانهها بهروزرسانی شود.
در بسیاری از فرودگاههای بینالمللی، سامانه کارت پرواز هوشمند با فناوریهای بیومتریک (Biometric Identification) نیز ادغام شده است. در این حالت، احراز هویت مسافر از طریق تشخیص چهره (Facial Recognition)، اثر انگشت یا اسکن عنبیه انجام میشود و دیگر نیازی به ارائه مکرر مدارک شناسایی یا کارت پرواز در ایستگاههای مختلف وجود ندارد. این فناوری ضمن افزایش امنیت، زمان انجام تشریفات فرودگاهی را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
یکی دیگر از قابلیتهای مهم این سامانه، ارسال اعلانهای هوشمند به مسافر است. از طریق اپلیکیشن شرکت هواپیمایی یا پیامک، اطلاعاتی مانند زمان آغاز پذیرش، تغییر گیت، تأخیر یا تعجیل پرواز، زمان شروع سوار شدن، شماره نوار تحویل بار در مقصد و سایر اطلاعیههای مهم بهصورت خودکار برای مسافر ارسال میشود. این قابلیت موجب افزایش آگاهی مسافر و کاهش مراجعات به کانترهای اطلاعات میشود.
سامانه کارت پرواز هوشمند همچنین امکان استفاده از کیوسکهای سلفسرویس (Self Check-in Kiosks) را فراهم میکند. این دستگاهها به مسافران اجازه میدهند بدون مراجعه به کانتر پذیرش، اطلاعات خود را ثبت، کارت پرواز را چاپ یا بهصورت دیجیتال دریافت و در صورت نیاز، برچسب بار (Baggage Tag) را نیز صادر کنند. این فناوری باعث کاهش صفهای انتظار، افزایش سرعت خدمات و بهینهسازی استفاده از منابع انسانی فرودگاه میشود.
از دیدگاه شرکتهای هندلینگ فرودگاهی، سامانه کارت پرواز هوشمند نقش مهمی در بهینهسازی عملیات زمینی دارد. دسترسی لحظهای به اطلاعات مسافران، وضعیت پذیرش، تعداد مسافران حاضر، میزان بار تحویلی و وضعیت سوار شدن، امکان برنامهریزی دقیقتر برای تخصیص نیروی انسانی، تجهیزات و مدیریت عملیات رمپ را فراهم میکند. همچنین این سامانه موجب کاهش خطاهای عملیاتی، افزایش دقت در فرآیند بارگیری، کاهش زمان توقف هواپیما (Turnaround Time) و بهبود هماهنگی میان واحدهای مختلف عملیاتی میشود.
شرکت هندلینگ فرودگاهی صبا با بهرهگیری از زیرساختهای دیجیتال، سامانههای یکپارچه مدیریت عملیات فرودگاهی و فناوریهای نوین صنعت هوانوردی، توسعه سامانه کارت پرواز هوشمند را یکی از ارکان اصلی تحول دیجیتال در خدمات مسافری میداند. این شرکت با استفاده از راهکارهای مبتنی بر استانداردهای انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA)، سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) و برنامه جهانی One ID، در مسیر ارائه خدمات هوشمند، افزایش سرعت عملیات، ارتقای امنیت و بهبود تجربه سفر مسافران گام برمیدارد.
سامانه کارت پرواز هوشمند، امروزه یکی از زیرساختهای اساسی فرودگاههای نسل جدید محسوب میشود و نقش کلیدی در دیجیتالیسازی خدمات مسافری، کاهش فرآیندهای دستی، افزایش بهرهوری عملیاتی و ارائه تجربهای سریع، ایمن و بدون تماس برای مسافران ایفا میکند. بهرهگیری از این فناوری نهتنها موجب ارتقای کیفیت خدمات فرودگاهی میشود، بلکه زمینهساز توسعه فرودگاههای هوشمند و تحقق استانداردهای آینده صنعت هوانوردی در سطح بینالمللی خواهد بود.
