سامانه پذیرش بار در فرودگاه (Baggage Acceptance System)
سامانه پذیرش بار در فرودگاه یکی از مهمترین بخشهای فرآیند خدمات مسافری و عملیات زمینی است که وظیفه ثبت، کنترل، برچسبگذاری، وزنکشی و هدایت بار مسافران به سیستم حمل بار فرودگاه را بر عهده دارد. این سامانه با بهرهگیری از تجهیزات مکانیزه، نرمافزارهای یکپارچه و فناوریهای نوین، نقش کلیدی در افزایش سرعت پذیرش، کاهش خطاهای عملیاتی، ارتقای امنیت بار و بهبود کیفیت خدمات فرودگاهی ایفا میکند.
در فرودگاههای مدرن، سامانه پذیرش بار بهگونهای طراحی شده است که از لحظه تحویل چمدان توسط مسافر تا زمان بارگیری در هواپیما، تمامی اطلاعات بار بهصورت دیجیتال ثبت، کنترل و رهگیری شود. این سامانه ضمن ایجاد ارتباط میان مسافر، شرکت هواپیمایی، واحد هندلینگ و بخشهای عملیاتی فرودگاه، امکان مدیریت دقیق و لحظهای فرآیند جابهجایی بار را فراهم میآورد.
فرآیند پذیرش بار از زمان مراجعه مسافر به کانتر پذیرش (Check-in Counter) یا کیوسکهای سلفسرویس آغاز میشود. پس از احراز هویت مسافر و تأیید اطلاعات بلیت، بار توسط تجهیزات توزین دیجیتال وزن شده و ابعاد آن مطابق با مقررات شرکت هواپیمایی کنترل میشود. سپس اطلاعات بار شامل نام مسافر، شماره پرواز، مقصد، شماره تگ، وزن، کلاس پروازی، تعداد بستهها و سایر اطلاعات عملیاتی در سامانه ثبت میشود.
پس از ثبت اطلاعات، سامانه بهصورت خودکار برچسب بار (Baggage Tag) را صادر میکند. این برچسب که دارای بارکد دوبعدی یا شناسه RFID است، شناسه منحصربهفرد هر چمدان محسوب میشود و امکان رهگیری آن را در تمامی مراحل سفر فراهم میکند. برچسب بار مطابق با استانداردهای انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA) طراحی شده و اطلاعاتی مانند کد فرودگاه مبدأ و مقصد، شماره پرواز، شماره سریال بار و اطلاعات مسافر را در خود جای میدهد.
پس از الصاق برچسب، بار وارد سیستم انتقال بار (Baggage Conveyor System) شده و به سامانه مدیریت بار فرودگاه (Baggage Handling System - BHS) منتقل میشود. در این مرحله، چمدانها از ایستگاههای مختلف شامل اسکن امنیتی، کنترل وزن، کنترل ابعاد، تفکیک خودکار و مسیرهای انتقال عبور کرده و بر اساس مقصد، شماره پرواز و موقعیت پارک هواپیما دستهبندی میشوند.
سامانه پذیرش بار بهصورت کامل با سامانه پذیرش مسافر (Departure Control System - DCS)، سامانه مدیریت بار (BHS)، سامانه اطلاعات پرواز (FIDS)، پایگاه داده عملیات فرودگاهی (AODB)، سامانه کنترل بارگیری (Load Control System) و سامانههای شرکتهای هواپیمایی یکپارچه است. این ارتباط موجب میشود تمامی اطلاعات مربوط به بار و مسافر بهصورت لحظهای میان سامانههای مختلف تبادل شده و در صورت تغییر زمان پرواز، تغییر گیت یا تغییر هواپیما، مسیر بار نیز بهطور خودکار اصلاح شود.
یکی از مهمترین بخشهای سامانه پذیرش بار، کنترل امنیتی بار است. تمامی چمدانهای تحویلی پیش از انتقال به هواپیما، از دستگاههای پیشرفته بازرسی شامل دستگاههای X-Ray، سیستمهای تشخیص مواد منفجره (EDS)، تجهیزات تشخیص مواد خطرناک و سایر سامانههای امنیتی عبور میکنند. در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، بار به بخش بازرسی تکمیلی هدایت شده و مطابق با دستورالعملهای امنیت هوانوردی مورد بررسی قرار میگیرد.
در بسیاری از فرودگاههای پیشرفته، سامانه پذیرش بار از فناوری Self Bag Drop نیز پشتیبانی میکند. در این روش، مسافر پس از انجام پذیرش آنلاین یا استفاده از کیوسک سلفسرویس، تنها با اسکن کارت پرواز و قرار دادن چمدان روی دستگاه، فرآیند تحویل بار را بدون مراجعه به اپراتور انجام میدهد. دستگاه بهصورت خودکار وزن بار را اندازهگیری، اطلاعات را ثبت، برچسب بار را چاپ و بر روی چمدان نصب کرده و سپس بار را وارد سیستم انتقال میکند. این فناوری موجب کاهش صفهای انتظار، افزایش سرعت خدمات و بهینهسازی استفاده از نیروی انسانی میشود.
یکی دیگر از قابلیتهای مهم این سامانه، رهگیری لحظهای بار است. از زمان تحویل چمدان تا زمان بارگیری در هواپیما و تحویل در مقصد، تمامی مراحل در سامانه ثبت میشود. این اطلاعات از طریق فناوریهای بارکد و RFID در اختیار شرکت هواپیمایی، واحد هندلینگ و در برخی موارد خود مسافر قرار میگیرد. این قابلیت احتمال مفقود شدن یا جابهجایی اشتباه بار را به حداقل رسانده و امکان شناسایی سریع موقعیت هر چمدان را فراهم میکند.
از دیدگاه عملیات هندلینگ، سامانه پذیرش بار اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیران عملیات قرار میدهد. تعداد بارهای پذیرششده، وزن کل بار، توزیع بار در بخشهای مختلف هواپیما، وضعیت بارهای ویژه، بارهای اضافهبار (Excess Baggage)، بارهای شکستنی، حیوانات زنده، تجهیزات پزشکی و کالاهای خطرناک همگی بهصورت لحظهای در سامانه قابل مشاهده و مدیریت هستند. این اطلاعات نقش مهمی در برنامهریزی بارگیری، حفظ تعادل هواپیما (Weight & Balance)، افزایش ایمنی پرواز و کاهش زمان توقف هواپیما (Turnaround Time) دارد.
سامانه پذیرش بار همچنین از مدیریت انواع بارهای خاص پشتیبانی میکند. این موارد شامل بارهای دارای ارزش بالا (Valuable Cargo)، تجهیزات ورزشی، آلات موسیقی، ویلچر، کالسکه کودک، حیوانات زنده، کالاهای حساس به دما، محمولههای دیپلماتیک و کالاهای خطرناک (Dangerous Goods) است که هرکدام مطابق با دستورالعملهای سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) و مقررات انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA) مدیریت میشوند.
شرکت هندلینگ فرودگاهی صبا با بهرهگیری از سامانههای پیشرفته پذیرش بار، تجهیزات مکانیزه، فناوریهای هوشمند و نیروهای متخصص، فرآیند تحویل، ثبت، کنترل و انتقال بار مسافران را مطابق با استانداردهای بینالمللی مدیریت میکند. این شرکت با استفاده از سامانههای یکپارچه عملیاتی، ضمن افزایش سرعت و دقت خدمات، امکان رهگیری کامل بار، کاهش خطاهای انسانی، ارتقای امنیت و بهبود بهرهوری عملیات زمینی را فراهم میآورد.
سامانه پذیرش بار، یکی از ارکان اساسی فرودگاههای هوشمند (Smart Airports) محسوب میشود و نقش مهمی در دیجیتالیسازی فرآیندهای فرودگاهی، ارتقای کیفیت خدمات مسافری، افزایش امنیت بار، بهینهسازی عملیات هندلینگ و ارائه تجربهای مطمئن و کارآمد برای مسافران و شرکتهای هواپیمایی ایفا میکند. توسعه این سامانه، گامی مؤثر در جهت تحقق فرودگاههای نسل آینده و ارائه خدمات مطابق با استانداردهای روز صنعت هوانوردی جهان است.
