سامانه سرگرمی مسافر در فرودگاه (Airport Passenger Entertainment System)
سامانه سرگرمی مسافر در فرودگاه یکی از اجزای مهم خدمات هوشمند فرودگاهی است که با هدف ارتقای تجربه سفر، افزایش رضایت مسافران، کاهش احساس خستگی ناشی از انتظار و ایجاد محیطی مدرن و کاربرپسند در ترمینالهای فرودگاهی طراحی و پیادهسازی میشود. امروزه فرودگاههای پیشرفته جهان تنها به ارائه خدمات حملونقل هوایی محدود نیستند، بلکه تلاش میکنند با بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال و خدمات چندرسانهای، تجربهای متفاوت و لذتبخش را برای مسافران فراهم آورند. در همین راستا، سامانه سرگرمی مسافر بهعنوان یکی از زیرساختهای کلیدی فرودگاههای هوشمند شناخته میشود.
این سامانه مجموعهای یکپارچه از نرمافزارها، سختافزارها و سرویسهای دیجیتال است که امکان دسترسی مسافران به انواع محتوای سرگرمی، آموزشی و اطلاعرسانی را در طول حضور در فرودگاه فراهم میکند. این خدمات از طریق نمایشگرهای دیجیتال، کیوسکهای هوشمند، اپلیکیشنهای موبایل، شبکه بیسیم (Wi-Fi)، پورتالهای اینترنتی و سایر تجهیزات الکترونیکی در اختیار مسافران قرار میگیرد و نقش مهمی در بهبود کیفیت خدمات فرودگاهی ایفا میکند.
از مهمترین قابلیتهای سامانه سرگرمی مسافر میتوان به پخش فیلمهای سینمایی، مستند، انیمیشن، برنامههای تلویزیونی، موسیقی، پادکست، اخبار داخلی و بینالمللی، کتابها و مجلات الکترونیکی، بازیهای دیجیتال، محتوای آموزشی، راهنمای گردشگری، معرفی اماکن تاریخی و جاذبههای گردشگری شهر مقصد، نقشههای تعاملی فرودگاه، اطلاعات فروشگاهها، رستورانها، کافیشاپها، خدمات بانکی، خدمات ویژه افراد دارای معلولیت و همچنین اطلاعرسانی لحظهای وضعیت پروازها اشاره کرد.
در بسیاری از فرودگاههای بینالمللی، این سامانه با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی و تحلیل داده، قادر است محتوای موردنیاز هر مسافر را بر اساس زبان، ملیت، مقصد سفر، گروه سنی یا علایق وی بهصورت شخصیسازیشده ارائه دهد. بهعنوان مثال، یک مسافر خارجی میتواند اطلاعات گردشگری، خدمات شهری، وضعیت آبوهوا، نرخ ارز، حملونقل عمومی و پیشنهادهای گردشگری مقصد را به زبان خود دریافت کند، در حالی که یک خانواده دارای کودک به محتوای مناسب کودکان، بازیهای آموزشی و خدمات ویژه خانوادهها دسترسی خواهد داشت.
یکی از مهمترین بخشهای سامانه سرگرمی، شبکه اینترنت بیسیم پرسرعت (Airport Wi-Fi) است که امکان دسترسی رایگان یا اشتراکی به اینترنت را برای مسافران فراهم میکند. این خدمت علاوه بر برقراری ارتباط با خانواده و همکاران، امکان استفاده از سرویسهای آنلاین، شبکههای اجتماعی، خدمات بانکی، رزرو هتل، سفارش تاکسی، خرید اینترنتی و دسترسی به سامانههای شرکتهای هواپیمایی را در اختیار مسافران قرار میدهد.
کیوسکهای هوشمند چندمنظوره نیز بخش مهمی از این سامانه محسوب میشوند. این تجهیزات امکان جستجوی اطلاعات پرواز، مشاهده نقشه فرودگاه، دریافت راهنمای مسیر، یافتن فروشگاهها و خدمات، چاپ اطلاعات موردنیاز، رزرو خدمات و حتی ارتباط تصویری با مرکز راهنمایی فرودگاه را برای مسافران فراهم میکنند. در بسیاری از فرودگاههای پیشرفته، این کیوسکها از نمایشگرهای لمسی، چندزبانه و فناوریهای بدون تماس (Touchless) بهره میبرند تا ضمن افزایش سهولت استفاده، الزامات بهداشتی نیز رعایت شود.
نمایشگرهای دیجیتال نصبشده در سالنهای انتظار نیز علاوه بر نمایش اطلاعات پرواز، قابلیت پخش محتوای فرهنگی، آموزشی، تبلیغاتی، اطلاعیههای ایمنی، اخبار، وضعیت آبوهوا، معرفی مقاصد پروازی، رویدادهای گردشگری و پیامهای خوشامدگویی را دارند. این نمایشگرها به سامانه مدیریت محتوای دیجیتال (Digital Signage Management System) متصل بوده و محتوای آنها بهصورت متمرکز و لحظهای مدیریت و بهروزرسانی میشود.
یکی دیگر از قابلیتهای مهم این سامانه، یکپارچهسازی با سامانه اطلاعات پرواز (FIDS)، سامانه مدیریت فرودگاه (AODB)، سامانه مدیریت منابع فرودگاهی (RMS)، سیستم اطلاعرسانی عمومی (PA System)، سامانه مدیریت بار (BHS) و اپلیکیشنهای رسمی شرکتهای هواپیمایی است. این یکپارچگی باعث میشود هرگونه تغییر در زمان پرواز، شماره گیت، تأخیر، تغییر ترمینال یا سایر اطلاعات عملیاتی، بهصورت لحظهای در اختیار مسافران قرار گیرد.
از دیدگاه شرکتهای هندلینگ فرودگاهی، وجود چنین سامانهای علاوه بر افزایش رضایت مسافران، موجب کاهش مراجعات به کانترهای اطلاعات، کاهش ازدحام در سالنهای ترمینال، تسهیل مدیریت جریان مسافر، افزایش نظم عملیاتی و بهبود هماهنگی میان واحدهای مختلف فرودگاه میشود. همچنین با کاهش مراجعات حضوری، کارکنان هندلینگ میتوانند تمرکز بیشتری بر انجام عملیات تخصصی زمینی و خدماترسانی به هواپیماها داشته باشند.
شرکت هندلینگ فرودگاهی صبا با تکیه بر دانش فنی، بهرهگیری از فناوریهای نوین و همگام با استانداردهای سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) و انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA)، توسعه سامانههای هوشمند خدمات مسافری را یکی از ارکان مهم تحول دیجیتال در فرودگاهها میداند. این شرکت با رویکردی نوآورانه، از راهکارهای دیجیتال برای بهبود تجربه سفر، افزایش کیفیت خدمات، ارتقای بهرهوری عملیاتی و ارائه خدماتی در تراز فرودگاههای بینالمللی بهره میگیرد.
سامانه سرگرمی مسافر تنها یک ابزار سرگرمی نیست، بلکه بخشی از اکوسیستم فرودگاه هوشمند (Smart Airport) بهشمار میرود که با تلفیق فناوری اطلاعات، ارتباطات و خدمات فرودگاهی، نقش مهمی در افزایش رضایت مسافران، ارتقای کیفیت خدمات، بهبود مدیریت عملیاتی و ایجاد تجربهای ایمن، آرام و مدرن از سفر هوایی ایفا میکند. چنین سامانهای، امروزه یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی کیفیت خدمات فرودگاهی در فرودگاههای پیشرفته جهان محسوب میشود و به عنوان عاملی مؤثر در افزایش اعتبار و رقابتپذیری فرودگاهها و شرکتهای ارائهدهنده خدمات هندلینگ شناخته میشود.
رویکرد عملیاتی و استانداردهای خدمات هندلینگ فرودگاهی صبا
خدمات هندلینگ فرودگاهی صبا بر مبنای یک ساختار عملیاتی یکپارچه طراحی شده است؛ ساختاری که در آن استانداردهای بینالمللی، مدیریت زمان، کنترل فرآیندها و هماهنگی میان واحدهای عملیاتی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند تا عملیات هر پرواز با بیشترین دقت و کمترین اتلاف زمانی انجام شود.
تیم عملیاتی و فرودگاهی صبا، فرآیندهای مرتبط با پذیرش مسافر و بار، آمادهسازی پرواز، جابهجایی و تحویل بار، عملیات ورود و خروج مسافر و سایر خدمات زمینی را مطابق رویههای مصوب و الزامات عملیاتی صنعت هوانوردی اجرا و بهصورت مستمر پایش میکند. استفاده از سامانههای مکانیزه، تجهیزات تخصصی و ابزارهای هوشمند کنترل عملیات نیز امکان ثبت، هماهنگی، پیگیری و نظارت دقیقتر بر مراحل مختلف سرویسدهی را فراهم میسازد.
رویکرد صبا تنها ارائه یک سرویس زمینی نیست؛ هدف، ایجاد یک زنجیره عملیاتی منظم و قابل کنترل برای شرکت هواپیمایی و مسافر است. از لحظه ورود پرواز به فرودگاه تا پایان عملیات و آمادهشدن هواپیما برای پرواز بعدی، هر بخش باید در زمان تعیینشده و با هماهنگی کامل با سایر واحدها انجام شود.
در بخش مسافری، تمرکز بر کاهش زمان انتظار، تسریع فرآیند پذیرش، مدیریت صحیح بار و انتقال روان مسافر میان مراحل مختلف فرودگاه است. در بخش عملیاتی نیز برنامهریزی و اجرای دقیق خدمات زمینی با هدف کاهش زمان توقف هواپیما و جلوگیری از ایجاد گلوگاههایی که میتواند بر زمانبندی پرواز اثر بگذارد، دنبال میشود.
صبا تلاش میکند با ترکیب نیروی انسانی آموزشدیده، تجهیزات مدرن، فرآیندهای استاندارد و نظارت لحظهای بر عملیات، خدماتی ارائه کند که برای شرکت هواپیمایی قابل اتکا و برای مسافر سریع، منظم و بدون پیچیدگی باشد؛ زیرا کیفیت واقعی هندلینگ زمانی مشخص میشود که یک پرواز، بدون ایجاد وقفه در برنامه عملیاتی، آماده ادامه مسیر شود.

